Pieprz cayenne, określany także jako pieprz kajeński lub papryka cayenne to rodzaj ostrej przyprawy produkowanej ze specjalnej odmiany papryki – cayenne. Paprykę tą najczęściej się suszy, a następnie mieli i poddaje konfekcjonowaniu. W takiej postaci trafia ona do sprzedaży. Sama nazwa „pieprz cayenne” pochodzi od nazwy Kajenna – stolicy Gujany Francuskiej, skąd przyprawa ta pochodzi. Pieprz cayenne uznawany jest za afrodyzjak, ponieważ dzięki zawartości kapsaicyny zwiększa przepływ krwi we wszystkich organach.
Zastosowanie pieprzu cayenne w kuchni
Zastosowanie pieprzu cayenne jest wszechstronne. Szczególnie często dodawany jest do dressingów, sosów oraz zup-kremów. Poprawia także właściwości smakowe niektórych gatunków mięsa, ryb i owoców morza, takich jak krewetki i kraby. Może być składnikiem czekolady i ciastek. Stanowi doskonały dodatek do jajek gotowanych zarówno na miękko, jak i na twardo, do omletów i sufletów. Pasuje także do pieczonych na grillu, smażonych lub też duszonych mięs. Można nim posypać boczek przed przygotowaniem lub dodać do panierki wykorzystywanej do smażonego kurczaka, warzyw oraz ryb. Nadaje pikantny smak gulaszom, zapiekankom i sosom, szczególnie serowym. Może być dodawany przy wytwarzaniu marynat, ketchupów, wędzonej żywności oraz do herbatników. Pieprz cayenne najpowszechniej wykorzystywany jest w kuchni meksykańskiej, gdzie dodatkowo doprawia się nim także dania z fasoli, potraw ze słodkiej papryki oraz soki pomidorowe i warzwne. Przyprawa jest jednym ze składników ostrego sosu – Tabasco oraz sosu Worcestershire i często stanowi składnik mieszanki curry.
Pieprz cayenne jest bardzo ostry, dlatego należy uważać przy dodawaniu go do potrawy. Posiada lekko zadymiony aromat oraz delikatnie cierpki posmak. Już niewielka szczypta potrafi zmienić smak potrawy na ognisty. Przyprawa powinna być zawsze dodawana pod koniec gotowania potrawy.
W Europie pieprz cayenne stał się popularny dzięki „Krwawej Mary”. Jest to drink, w skład którego wchodzi schłodzony sok pomidorowy, niewielka ilość soku z cytryny, sól selerowa, sos sojowy oraz sos Tabasco lub szczypta pieprzu cayenne. Największą popularnością cieszy się alkoholowa wersja drinka.
Własciwości pieprzu cayenne
Poza zastosowaniem w kuchni, pieprz cayenne wykorzystywany jest również w medycynie naturalnej. Posiada liczne właściwości prozdrowotne – przyspiesza przemianę materii i obniża poziom cholesterolu. Dzięki zawartości kapsaicyny posiada działanie antyoksydacyjne. Spożycie przyprawy wiąże się też z poprawą nastroju – na skutek zjedzenia przyprawionej pieprzem cayenne potrawy mózg wytwarza więcej endorfin. Przyprawa ta posiada także działanie:
- przeciwbólowe – łagodzi bóle głowy i gardła oraz bóle powstające w przebiegu neuropatii cukrzycowej,
- przeciwzapalne – zawarta w pieprzu cayenne kapsaicyna łagodzi stany zapalne, dzięki temu jest pomocna przy dolegliwościach związanych z zapaleniem stawów,
- przeciwrakowe – istnieją liczne badania potwierdzające, że kaspicyna hamuje podziały komórek nowotworowych.
Popularnie przyprawa ta stosowana jest także w kuracjach wspomagających odchudzanie. Niewielkie ilości pieprzu cayenne hamują apetyt, przede wszystkim na słodkie, słone i tłuste potrawy. Jednak wykorzystywanie większych ilości sprawia, że organizm człowieka przyzwyczaja się do tej substancji i wówczas działanie odchudzające może zostać zahamowane. Przez swoje właściwości pobudzające metabolizm przyprawa jest często stosowana w suplementach diety. Już w Starożytności stosowana była jako środek mający przyspieszyć metabolizm.
W domu pieprz cayenne powinien być przechowywany w szczelnych i ciemnych pojemnikach. Pieprz cayenne najlepiej kupować w niewielkich ilościach, ponieważ szybko traci swój ostry smak i aromat.